W poprzednim numerze BAD Tribune przedstawione zostały najczęściej stosowane metody wypełniania kanałów korzeniowych „zimną” gutaperką. Tym razem omawiamy metody termiczne. Większość z nich jest droższa w stosowaniu, ponieważ wymaga dodatkowego sprzętu, lecz pracując nimi, zyskujemy szczelniejsze wypełnienie oraz – w przypadku niektórych – oszczędzamy czas. Podstawową metodą termiczną jest boczna kondensacja gutaperki ogrzanej w kanale. W najprostszej wersji nie wymaga specjalnego oprzyrządowania, potrzebny jest jedynie palnik gazowy. Metoda ta jest podobna do kondensacji bocznej zimnych ćwieków z tą różnicą, że do uplastyczniania ćwieków i wstępnej kondensacji używamy ogrzanego nad płomieniem rozpychacza (spreader) lub końcówki odpowiedniego urządzenia (Endotec, Touch’n Heat, System B). Ostateczną kondensację wykonuje się zimnym rozpychaczem. Uszczelniaczem pokrywa się tylko ćwiek główny. Metoda ma modyfikację polegającą na wstępnej kondensacji kilku ćwieków zimnym rozpychaczem (klasyczna kondensacja boczna), następnie uplastycznia się ćwieki w kanale gorącym rozpychaczem, ponownie kondensuje zimnym, po czym wprowadza się w powstałe miejsce kolejne ćwieki i powtarza schemat do całkowitego wypełnienia kanału. Metoda pozwala na uzyskanie szczelniejszego i bardziej homogennego wypełnienia w kanale. Wykorzystywane są też mniejsze siły niż w tradycyjnej kondensacji bocznej, co chroni przed pęknięciem korzenia. Jest to jednak metoda czasochłonna. Metoda kondensacji pionowej ćwieków gutaperkowych (kondensacja wierzchołkowa) polega na stopniowej ich kondensacji w kierunku dowierzchołkowym. Polecana jest w przypadku kanałów szeroko opracowanych, prostych lub nieznacznie zakrzywionych oraz przy obecności resorpcji wewnętrznej. Wykorzystywane są rozgrzane nad płomieniem rozpychacze (sprader) i zimne upychacze (plugger). Można też użyć urządzenia takie, jak: Endotec, Touch’n Heat lub podobne. Dobieramy ćwiek główny tak, aby był o 1 mm krótszy od długości roboczej i stawiał lekki opór przy wyjmowaniu z kanału, pokrywamy uszczelniaczem i wprowadzamy do kanału. Następnie rozgrzanym rozpychaczem odcina się koronową część ćwieka na poziomie ujścia kanału, jednocześnie zagłębiając narzędzie dowierzchołkowo. Kolejnym etapem jest kondensacja ćwieka najgrubszym zimnym pluggerem, wykonując kilka ruchów pompujących w zakresie 2-3 mm. Potem uplastycznia się gutaperkę w środkowej części kanału i kondensuje średnim pluggerem. Następnie uplastycznia się gutaperkę w wierzchołkowej części kanału i kondensuje najcieńszym pluggerem. Teraz kondensacja gutaperki w wierzchołkowej części kanału jest zakończona. Kolejny etap to wprowadzanie pociętych ćwieków gutaperkowych, ich uplastycznianie i kondensacja najgrubszym pluggerem aż do całkowitego wypełnienia kanału. Metoda wymaga szerszego opracowania kanału, może być nieskuteczna w zagiętych kanałach. Charakteryzuje się zwiększonym ryzykiem przepchnięcia gutaperki poza wierzchołek i czasochłonnością. Zaletą jest kompensacja skurczu stygnącej gutaperki poprzez kondensację. Technika termomechaniczna wykorzystuje uplastycznianie gutaperki w kanale. Wymaga zastosowania narzędzi maszynowych o kondensującej budowie, przypominających odwrócony pilnik H-kompaktorów. Narzędzia te, mocowane na mikrosilniku unitu lub odpowiedniego urządzenia dedykowanego do kompaktora, wprowadza się do kanału obok ćwieków gutaperkowych i włącza obroty z prędkością zależną od typu narzędzia. Kompaktor uplastycznia gutaperkę poprzez wzrost temperatury powstały w wyniku tarcia pracującego narzędzia oraz kondensuje ją – jego budowa zapewnia dowierzchoł- kowe i boczne przesuwanie uplastycznionej gutaperki. Przed użyciem kompaktora należy dobrać ćwiek główny i dodatkowe, wprowadzić je z uszczelniaczem do kanału tak, jak w metodzie kondensacji bocznej. Odmianą jest wykorzystanie systemu Quickfill, w którym kompaktor jest fabrycznie pokryty gutaperką, nie potrzeba ćwieków. Technika Multi-Fill polega na uprzednim rozgrzaniu kompaktora pokrytego gutaperką w specjalnym piecyku. Następnie kompaktor wprowadza się do kanału i włączając obroty, kondensuje w nim gutaperkę. Metody termomechaniczne są szybkie w wykonaniu. Ich wadami są: ryzyko przepchnięcia gutaperki poza wierzchołek, ryzyko złamania kompaktora w kanale (niższe w przypadku kompaktorów ze stopów NiTi), powstawanie żłobień w ścianie kanału wskutek działania kompaktora. Aby zapobiec przepchnięciu gutaperki poza wierzchołek, można wierzchołkową część kanału wypeł- nić inną metodą, np. kondensacji bocznej. Wstrzykiwanie gutaperki uplastycznionej poza kanałem pozwala na szybkie wypełnienie kanału, jest przydatne w kanałach o nietypowym, nieregularnym kształcie, przy obecności resorpcji wewnętrznej. Jednym z systemów mających zastosowanie w tej technice jest system Obtura II. Składa się z urządzenia podstawowego i pistoletowego podajnika gutaperki z igłą aplikacyjną. Stosuje się tu gutaperkę w formie wałeczków (peletek) umieszczanych w podajniku. Na urządzeniu podstawowym ustawia się temperaturę 185o C. Na podajnik pistoletowy należy stosować plastikowe osłony termiczne, aby zapobiec poparzeniu pacjenta. Do wypełnienia tym systemem kanał musi być opracowany co najmniej do rozmiaru pilnika 40-60, aby można było wprowadzić igłę. Należy ją wprowadzać do kanału na długość o 4-5 mm krótszą niż długość robocza. Przedtem należy pokryć ściany kanału niewielką ilością uszczelniacza, zalecane jest wprowadzenie go na sączku. Potem wprowadzamy igłę do kanału i rozpoczynamy wypełnianie. Istnieją 2 sposoby pracy Obtura II: jednoetapowe wypełnienie całego kanału gutaperką – wstrzykiwanie kończy się, gdy gutaperka wypchnie igłę aplikacyjną z kanału. Następnie gutaperkę kondensuje się zimnym pluggerem i wykonuje kontrolne rtg. To sposób szybszy, ale dający mniejszą pewność. Drugi sposób to podawanie gutaperki porcjami i kondensacja pluggerem każdej porcji. Przy takim postępowaniu zalecane jest wykonanie rtg kontrolnego po wypełnieniu 1/3 wierzchoł- kowej części kanału. Sposób ten pozwala na dokładniejszą kondensację materiału kompensującą skurcz gutaperki w czasie stygnięcia. Innym systemem jest UltraFill. Składa się z elektrycznego podgrzewacza i podajnika z uchwytem pistoletowym. Gutaperka dostarczana jest w kaniulach zakończonych igłą o średnicy odpowiadają- cej rozmiarowi narzędzia endodontycznego 70 lub wiertłu Gates nr 2. Kaniulę podgrzewa się do temperatury 70o C w podgrzewaczu przez 15 min, następnie umieszcza w podajniku. Aby wprowadzić igłę aplikacyjną, opracowany kanał należy poszerzyć w odległości 8-10 mm od wierzchoł- ka przynajmniej do rozmiaru 50. Kolejny etap to wprowadzenie uszczelniacza i ćwieka głównego na pełną długość roboczą. Ćwiek kondensuje się zimnym pluggerem. Zapobiega to przepchnięciu upłynnionej gutaperki poza wierzchołek. Później wprowadza się igłę i wstrzykuje gutaperkę powoli z małymi przerwami. Igły nie wysuwamy z kanału, należy pozwolić, aby została wypchnięta przez gromadzą- cą się gutaperkę. Wypełnianie uplastycznionym obturatorem gutaperkowym z rdzeniem z tworzywa sztucznego lub metalu – przykładowe wykorzystywane systemy: Thermafil i Soft-Core. Do takich ćwieków konieczny jest piecyk do ich podgrzewania, co nadaje gutaperce płynność oraz ćwieki próbne – weryfikatory. Najpierw należy dobrać odpowiedni rodzaj obturatora za pomocą ćwieka próbnego, dobieranego na podstawie pilnika głównego. Weryfikator powinien luźno wchodzić do kanału na pełną długość, jeżeli jej nie osiąga, konieczna jest zmiana rozmiaru na mniejszy. Po dopasowaniu weryfikatora wykonuje się kontrolne rtg. Ściany osuszonego kanału należy pokryć uszczelniaczem. Po podgrzaniu obturatora, wprowadzamy go powoli, jednostajnym ruchem z dość dużym naciskiem aż osiągnie długość roboczą. Obturator należy pozostawić przez 2-3 min, aż stwardnieje gutaperka. Uchwyt obturatora odłamujemy lub odcinamy wiertłem. Metoda jest prosta, szybka, ale stwarza większe ryzyko przepełnienia kanału niż metody kondensacji. Metoda płynnej fali polega na użyciu elektrycznego przenośnika ciepła System B (lub podobnego urządzenia, np. BeeFill, Elements Obturation Unit), którego końcówka peł- ni rolę gorącego spreadera i pluggera (plugger Buchanana). Przed rozpoczęciem wypełniania należy dopasować ćwiek główny tak, aby mógł być wprowadzony na długość roboczą lub o 0,5-1 mm krótszą. Trzeba też dobrać rozmiar pluggera Buchanana do szerokości kanału. Ćwiek pokrywa się uszczelniaczem i wprowadza do kanału, ustawia się temperaturę 200o C na urządzeniu System B i jego końcówką odcina gutaperkę na poziomie ujścia kanału. Kolejną czynnością jest wsuwanie końcówki do kanału aż do osiągnięcia długości o kilka milimetrów krótszej od długości roboczej. System wyłącza się (poprzez zdjęcie palca ze sprężyny znajdującej się na rękojeści) na 10 s. Następnie temperaturę ustawia się na 300o C, aktywuje przez dociśnięcie sprężyny i natychmiast, dynamicznie wyjmuje z kanału. Razem z pluggerem usuwa się nieskondensowaną gutaperkę. Zbyt powolne wyjęcie lub zbyt długie przetrzymywanie aktywnego pluggera w kanale skutkuje usunięciem całej gutaperki. Na tym etapie zakończone jest wypełnianie okolicy wierzchołkowej. Pozostałą część kanału można wypełnić inną metodą, ale polecane jest wypełnienie poprzez wstrzykiwanie i kondensowanie małych porcji gutaperki. Metoda jest stosunkowo trudna, jednak znacznie szybsza od wielu metod kondensacji i zapewnia dobre wypełnienie delty korzeniowej. Niezależnie od użytej metody, należy pamiętać o wykonywaniu kontrolnych zdjęć rtg po wypełnieniu. Jest to podstawowy sposób uniknięcia pozostawiania niedopełnionych kanałów, które są powodem niepowodzenia leczenia kana- łoweg

WordPress Image Lightbox Plugin