Szczelna obturacja kanału korzeniowego jest ostatnim etapem leczenia kanałowego. Jej poprawne wykonanie jest równie ważne, co opracowanie i dezynfekcja kanału.

IMG_20151110_155826

 

Obecnie kanały można wypełniać kilkoma sposobami, które możemy podzielić na metody oparte na zimnej lub ciepłej gutaperce. Przed wypełnieniem kanału gutaperką należy pamiętać o zastosowaniu uszczelniacza (z wyjątkiem stosowania systemu GuttaFlow, o czym poniżej). Uszczelniacz możemy wprowadzić do kanału na kilka sposobów: przenosząc go do kanału na poszerzaczu lub sączku papierowym, za pomocą igły Lentulo/spirali EZ-fill lub na ćwieku gutaperkowym. Metoda z wykorzystaniem poszerzacza jest bezpieczna, lecz czasochłonna. Polega na naniesieniu uszczelniacza na cześć pracującą poszerzacza, wprowadzeniu go do kanału na długość 1-2 mm krótszą od długości roboczej i obracaniu narzędziem w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara z jednoczesnym wysuwaniem poszerzacza z kanału. Czynność tę można powtórzyć 2-3-krotnie dla lepszego pokrycia ścian kanału uszczelniaczem. Użycie igły Lentulo jest szybkie i pozwala jednorazowo wprowadzić dużą ilość uszczelniacza, lecz ryzykujemy złamaniem tego narzędzia w kanale lub przepchnięciem uszczelniacza do tkanek okołowierzchołkowych. Zastosowanie spirali EZ-fill zmniejsza ryzyko przepchnięcia materiału. Igłę Lentulo/spiralę EZ-fill montujemy na mikrosilniku, ustawiamy na 300-500 obr./min, pokrywamy narzędzie uszczelniaczem, a następnie wprowadzamy do kanału i włączamy mikrosilnik. Wykonując ruchy pompujące, powoli wyciągamy narzędzie z kanału. Rozmiar igły Lentulo/ EZ-fill musi być o 2 rozmiary mniejszy od MAF, aby zmniejszyć ryzyko złamania.

Najprostszą z metod z wykorzystaniem zimnej gutaperki jest metoda jednego ćwieka. Polega ona na umieszczeniu w kanale tylko jednego ćwieka gutaperkowego w obecno- ści uszczelniacza. Aby użyć tej metody, należy opracować kanał, stosując kolejne narzę- dzia na pełnej długości roboczej (metoda tradycyjna opracowania kanału). Jest to łatwa i szybka w wykonaniu metoda. Ma jednak sporą wadę: zbyt dużą ilość uszczelniacza w stosunku do gutaperki, co może skutkować nieszczelnością. Metoda jednego ćwieka może być zastosowana jedynie w kanałach opracowanych metodą tradycyjną, mających jednocześnie okrągły przekrój, małą średnicę i prosty przebieg.

Innym wariantem tej metody jest opracowanie kanału narzędziem maszynowym i zastosowanie ćwieka tego samego systemu, co narzędzie, np. system Reciproc – pilniki i ćwieki mają taką samą średnicę wierzchołkową i identyczną rozszerzalność (taper). Zastosowanie systemu pilników maszynowych i dobranych do nich ćwieków pozwala na użycie metody jednego ćwieka także w kanałach o bardziej złożonej anatomii oraz eliminuje problem zbyt dużej ilości uszczelniacza w stosunku do gutaperki, co skutkuje poprawą szczelności wypełnienia.

Wykonanie
Wypełnianie kanału rozpoczynamy od dopasowania ćwieka. Dobieramy standardowy ćwiek gutaperkowy, którego wielkość odpowiada wielkości MAF (ostatnie użyte na pełnej długości roboczej narzędzie). W przypadku stosowania systemu narzędzi maszynowych i dedykowanych ćwieków, dobieramy rozmiar ćwieka odpowiadający ostatniemu użytemu narzędziu. Na ćwieku zaznaczamy długość roboczą (np. przez ucisk końcówką pęsety) i wsuwamy do kanału tak, aby miejsce zaznaczenia pokryło się z punktem referencyjnym. Jeżeli ćwiek nie wchodzi na pełną długość roboczą, a kanał jest prawidłowo opracowany, należy zastosować ćwiek o rozmiar mniejszy. Ćwiek lekko dociskamy. W tym momencie warto wykonać kontrolne zdjęcie rtg. Następnie wyciągamy ćwiek z kanału – ważne, aby przy wysuwaniu z kanału początkowo stawiał pewien opór. Jeżeli ćwiek nie stawia oporu, należy zastosować większy rozmiar ćwieka, o ile da się go wprowadzić na pełną długość roboczą. Po dopasowaniu ćwieka płuczemy i osuszamy kanał, a następnie wprowadzamy uszczelniacz. W metodzie tej potrzebna jest duża ilość uszczelniacza, dlatego należy użyć igły Lentulo/spirali EZ-fill lub wprowadzić go na poszerzaczu. Kolejną czynnością jest pokrycie ćwieka uszczelniaczem i powolne wsuwanie go do kanału aż do osiągnięcia pełnej długości roboczej. Wystającą z kanału część ćwieka odcinamy rozgrzanym upychadłem kulkowym, ekskawatorem lub elektrycznym urządzeniem przeznaczonym do tego celu.

Kolejną metodą opartą na użyciu zimnej gutaperki jest kondensacja boczna. Polega ona na wprowadzaniu, obok ćwieka głównego, cieńszych ćwieków dodatkowych. Jest to metoda niewymagająca specjalnego sprzętu, ale dość czasochłonna. Rozmiar ćwieka głównego odpowiada rozmiarowi MAF, dobierany jest tak samo, jak w metodzie jednego ćwieka. Całe postępowanie wprowadzenia ćwieka głównego odbywa się tak, jak w metodzie jednego ćwieka. W metodzie kondensacji bocznej nie potrzeba dużej ilości uszczelniacza, dlatego najbardziej optymalne jest wprowadzenie go na ćwieku głównym. Kolejną czynnością jest dobranie wielkości rozpychacza (spreader). Dla MAF o rozmiarach do 35 używamy rozpychaczy o rozmiarze 20, dla MAF do 55 – rozpychaczy 25, a dla MAF powyżej 55 – rozpychaczy 35. Narzędzie to należy powoli wsuwać do kanału z naciskiem w kierunku wierzchołkowym, wykonując jednocześnie delikatne ruchy obrotowe w prawo i w lewo. Pierwszy rozpychacz powinien wsuwać się do kanału na długość o 1-2 mm krótszą niż długość robocza – jeżeli tak nie jest, należy użyć spreadera o rozmiar mniejszego. Gutaperkę należy uciskać rozpychaczem przez co najmniej 15 s, a następnie obrócić narzędzie o min. 180 stopni i wyjąć z kanału. W powstałą przestrzeń od razu wsuwamy dodatkowy ćwiek gutaperkowy o rozmiarze odpowiadającym rozmiarowi spreadera. Procedurę powtarzamy do momentu, gdy ćwieki nie będą wchodziły do kanału na więcej niż 2-3 mm. Przed każdym użyciem rozpychacza w kanale należy oczyścić go z resztek uszczelniacza przy pomocy gazika nasączonego spirytusem. Nadmiar gutaperki odcinamy w opisany powyżej sposób. Problemem przy zastosowaniu tej metody może być wyciąganie gutaperki podczas kondensacji. Aby temu zapobiec, należy dobrze dopasować ćwiek główny w okolicy wierzchołkowej, oczyszczać spreader po użyciu i wykonywać obrót narzędziem przed jego wyciagnięciem z kanału. Innymi przyczynami wyciągania gutaperki jest uszkodzenie rozpychacza (np. jego zgięcie) lub niedostateczne rozgrzane narzędzie do odcinania gutaperki (należy używać palników gazowych lub instrumentów elektrycznych). Metoda ta jest jedną z najpopularniejszych, ale jej wadą jest używanie dużych sił do kondensacji, a co za tym idzie – ryzyko spowodowania podłużnego pęknięcia korzenia. Inną wadą tej metody jest niehomogenność gutaperki wypeł- niającej kanał.

Ostatnią metodą wykorzystującą zimną gutaperkę jest system GuttaFlow. Metoda ta polega na zastosowaniu jednego ćwieka gutaperkowego w połączeniu z materiałem GuttaFlow, który jest mieszaniną gutaperki w formie proszku i silikonowego uszczelniacza. Jest to szybka, łatwa do przeprowadzenia i bezpieczna metoda, nie jest konieczne użycie uszczelniacza. Jej kolejną zaletą jest brak skurczu stygnącej gutaperki, który występuje w części metod termicznych. Przed wypełnieniem kanał należy przepłukać 70% alkoholem izopropylowym i osuszyć.
Postępowanie – ćwiek z systemu GuttaFlow dobieramy tak, jak w metodzie jednego ćwieka. Następnie umieszczamy kapsułkę z GuttaFlow we wstrzą- sarce na 30 s przy 3-4,5 000 drgań/min, a następnie umieszczamy w dozowniku i przykrę- camy aplikator. Kolejne kroki zależą od szerokości kanału. W przypadku kanałów wąskich umieszczamy materiał w kanale za pomocą igły Lentulo/Ez-fill, a następnie pokrywamy nim ćwiek i wprowadzamy do kana- łu, wykonujemy 2-3 ruchy pompujące i umieszczamy na pełnej długości roboczej. Przy wypełnianiu kanałów szerokich (MAF powyżej 50) umieszczamy materiał GuttaFlow w kanale za pomocą aplikatora, pokrywamy materiałem ćwiek i wprowadzamy tak, jak w kanałach wąskich, a następnie wprowadzamy końcówkę aplikatora między ćwiek a ścianę kanału i dopełniamy płynnym materiałem. Ćwiek odcinamy na gorąco. Alternatywą dla kapsułek jest strzykawka z końcówką samomieszającą, która nie wymaga stosowania wstrząsarki, ale z powodu braku aplikatora materiał należy umieszczać w kanale przy pomocy igły Lentulo/EZ-fill. Metoda ta jest droższa w stosowaniu od innych metod nietermicznych.

Metody z wykorzystaniem ogrzanej gutaperki zostaną opisane w następnym numerze „BAD Tribune”

WordPress Image Lightbox Plugin