Łokieć tenisisty (z łac. lateral epicondilitis), pomimo swej nazwy, nie jest przypadłością jedynie zawodników grających na korcie, ale może spotkać każdego, kto przesila mięśnie sterujące pracą nadgarstka (jego prostowaniem). Mogą to być osoby wykonujące precyzyjne, powtarzające się ruchy, jak: malarze, rzeźbiarze, chirurdzy czy właśnie lekarze dentyści. W artykule opisano, jak rozpoznać, leczyć, ale przede wszystkim – jak uniknąć tego zespołu objawów.
Jakie są objawy łokcia tenisisty?
Przede wszystkim pojawia się: l ból w okolicy nadkłykcia bocznego kości ramiennej, l problem z całkowitym wyprostowaniem stawu łokciowego, l nasilenie się bólu podczas odwracania przedramienia oraz wyprostu stawu łokciowego, l z czasem ból zaczyna pojawiać się przy prostych czynnościach, jak: otwieranie drzwi, podanie ręki na przywitanie, itp.
Leczenie i prewencja łokcia tenisisty – najważniejsza jest diagnostyka
Zawsze w obliczu jakiegoś problemu musimy doszukiwać się prawdziwej przyczyny naszego bólu i dlatego właśnie dobrze udać się do specjalisty. Oprócz pewności, że szybciej pozbędziemy się urazu, będziemy mieć gwarancję, że jesteśmy właściwie zdiagnozowani, a ból nie powróci jako stan chroniczny. Fizjoterapeuta, po odpowiednim badaniu, powinien zwrócić uwagę na ustawienie głowy, barków i napięcie w obrębie struktur znajdujących się powyżej i poniżej bolącego miejsca, gdyż to właśnie one mogą być pierwotną przyczyny bólu. Często polecanymi metodami w fizjoterapii są tu metoda Cyriaxa, Mulligana czy Kaltenborna, polegające na manualnej pracy z pacjentem, używając technik rozluźniają- cych (jak masaż poprzeczny, głęboki, sportowy, itp.) i mobilizujących. Specjalista musi zadbać o wyrównanie napięć i ruchomości na poziomie całej kończyny i odpowiedzialnych segmentów kręgosłupa. W większości przypadków niezbędna jest reedukacja posturalna jako środek dają- cy największy efekt. Mowa tu o nieprawidłowo ustawionym kompleksie odcinka szyjnego i barków oraz nieergonomicznej pracy. Poprawiając wzorzec ruchu i sposób pracy, unika się przeciążeń na poziomie ścięgnowo-torebkowym, a tym samym zmniejsza ryzyko ponownych mikrourazów i późniejszych problemów bólowych.
Metody w fizjoterapii
Opisane zabiegi są stosowane jako środki przeciwzapalne i przeciwbólowe, które przyspieszają regenerację podrażnionych tkanek. W zależności od pochodzenia urazu, pierwszym środkiem zaradczym dla epicondilitis będzie krioterapia (schłodzenie okolic zapalnych) od początku pojawienia się objawów, a gdy ustąpi czynny stan zapalny – zastępujemy ją ciepłem. Z drugiej strony, mając na uwadze pochodzenie bólu, ważny bę- dzie odpoczynek i unikanie obciążeń, które doprowadziły do bólu. Często stosuje się wtedy kinesiotaping elastyczny albo sztywny lub opaskę uciskową niwelującą gromadzenie się napięć w problematycznym miejscu. Używanie NLPZ (niesteroidowych leków przeciwzapalnych) powinno dawać pozytywny wpływ na tego typu bóle, lepiej wybrać tu jednak maść przeciwzapalną niż leki doustne. Zabiegi fizykoterapii stosowane w rehabilitacji, to przede wszystkim: zabiegi z użyciem lasera, ultradźwięki czy elektroterapia. Te bezbolesne zabiegi, wykorzystując fizykalne bodźce, dają pozytywny rezultat zmniejszający stan zapalny, działają przeciwbólowo i przyspieszają proces regeneracji tkanek bez użycia leków. Coraz częściej stosowany jest również zabieg przy użyciu fali uderzeniowej. Jest to silny bodziec, który właściwie zaaplikowany powoduje rozbicie zwapnionych tkanek i mobilizację ich do regeneracji. Aplikacja radialnej fali uderzeniowej (Radial Shock Wave Therapy) pozwala na głębszą penetrację tkanek w obrębie miejsca zapalnego i zapobieganie powstawaniu zrostów (bądź rozbicie już istniejących, co może dać alternatywę wobec zabiegów chirurgicznych).
Ostrzykiwanie
Jeśli mieliśmy już do czynienia z ortopedą, to wiemy, że zastrzyki są powszechnie stosowane jako środek zaradczy. Istnieje jednak kontrowersja na temat stosowania ostrzykiwań glukokortykosteroidami. Na krótki czas są w stanie zniwelować ból, jednak mogą spowodować powstanie zrostów łącznotkankowych w obrębie miejsca zapalnego, co oznacza, że stan zapalny może powrócić, gdyż nie została zlikwidowana przyczyna bólu. W ekstremalnych przypadkach zrosty mogą doprowadzić do konieczności zabiegu chirurgicznego odbarczenia ścięgien.
Jak uniknąć łokcia tenisisty?
Przede wszystkim, zadbajmy o ergonomię pracy Aby zapobiec epicondilitis, najważniejsza jest właściwa – ergonomiczna postawa. Tak w sporcie, jak i w życiu codziennym, należy wykonywać ruchy z określoną techniką, która nie wpływa na przeciążenie układu ruchu. Bez względu na pozycję pacjenta, lekarz powinien pracować na siedząco, przechodząc do stania najwyżej na kilka minut. Sama pozycja siedząca nie powinna narażać na skręty i zgięcie tułowia, odcinka szyjnego, pracę w pochyleniu czy nieprawidłowe ułożenie barków. Łokcie muszą być podparte i ułożone jak najbliżej tułowia, by były ustabilizowane i odciążone. Krzesełka powinny umożliwić regulację zarówno siedziska, jak i oparcia. Odpoczynek i ćwiczenia są niezbędne Tak samo, jak przy każdym wysiłku, także w pracy należy pamiętać o odpoczynku. Wprawiony sportowiec, chcąc uniknąć urazu, stosuje rozgrzewkę, a na końcu rozciąganie – tak samo w pracy, przesilając mię- śnie, musimy pamiętać, że i one wymagają pewnej troski. Proste ćwiczenia wpływające na ruchomość i elastyczność naszych mięśni i stawów możemy, a nawet powinniśmy, stosować także w miejscu pracy!
Piśmiennictwo:
1. http://www.sportsinjuryclinic.net/ cybertherapist/front/elbow/tenniselbow.htm
2. http://www.med.umich.edu/1libr/ sma/sma_tennisel_art.htm
3. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/ pubmed/2538 0079
4.Bladowski M., Bogdan M. Ko- łakowska-Woźniczka B., Konarska-Choroszucha H., Reut K. Wstęp do ergonomii pracy w stomatologii ogólnej. Mag. Stomat. 2001, 1, 10-23.
5.Kochańska B., Pellowska-Piontek M. Ergonomia w stomatologii- podstawy, AM w Gdańsku, Gdańsk 2005, str. 29-30.
